SONA ni P-Noy: May asahan kaya an Bicol?

Ini an enot na SONA ni President Noynoy Aquino na madadangog ta sa Lunes, Julio 26. Dacol an dapat atubangon. Kaipuhan ilatag an prioridad sa enot na taon, asin sa laog can anom na taong termino.

Ano an maasahan can Bicol qui P-Noy? Magigiromdoman na daculang capangganahan an itinao can mga Bicolano y Bicolana qui P-Noy can nacaaging eleccion.

Habo cun mag-asa na sana kita. Alagad dae ko mapugulan an sadiri na mag-asa ta nagtutubod aco na an bagong administrascion na ini magtatao nin paglaom sa maray na futuro can nacion. Pagcatapos na lupigan asin abusohon can nacalihis na administracion an govierno nacional, aco caiba an millones na Bicolano y Bicolana naglalaom sa maray, malinig asin responsableng padalagan can bagong govierno nacional.

Enot, mawot kong pacusogon ni P-Noy an publicong terciara educacion sa Bicol. Igwa nin nagcacapirang "state universities y colleges" sa region pero dae macacompetencia sa mga privadong universidad y colegio. Baco lang dagdagan an budget, cundi paorogon an "faculty development" asin facilidades. Educacion an major na dalan para macahawas sa pagtios asin maiheras an poder nin cadunungan. Nunca na mapaloco giraray sa mga poderosong asin daraculang tawo. Educacion an dapat itao sa tawo, orog na sa mga jovenes.

Pangaduwa, reforma sa agrario. An Bicol sarong agricultural na region. Dawa na ibinabalangibog na turismong lugar, an major na ikinabubuhay can mga Bicolano y Bicolano iyo na an pagtanom asin pag-oma. Haloy ng agrangay can mga paraoma an cadaehan nin sadiring dagang maooma. Haros bilog na buhay asin pirang generacion na nin paraoma an dae man lang nacatarok sa sadiring daga. Pirmi na lang nakikioma o nabubuhay sa aldawan na trabajo. Puede man mabago yan sa presenteng administracion.

Pangatolo, reforma sa administracion nin distribucion nin curiente. Puedeng repasohon an situacion can mga agenciang nagmamando can distribucion can curiente sa region. An major na objeto iyo na maibaba an tarifa nin curiente sa region asin maging efficiente an bulos nin curiente sa cada harong asin negocio.

Huring hirit, manonongod na garo na tawan atencion an federalismo. An 1991 Local Government Code nadeficilan na itulod an totoong decentralizacion can paggogovierno. Caipuhan may pagbabago sa padalagan can govierno ngonian. Ta cun mayo, halat na lang kitang mga Bicolano y Bicolana na magcaigwa nin sadiring presidente. Ini dapat oroyunan ta.

Giraray, dae kita mag-asa, pero ipa-abot ta ki P-Noy an pangangaipuhan ta asin pangangapudan ta sa totoong pagbabago.

Camanungdanan can SONA sa mga Bicolanos

Kasuogma, iprenesenta ni GMA an "State of the Nation" sa Congreso asin publico. Ini an huring SONA pagcatapos nin walong taon na nasa puesto bilang presidente. Arog can inaasahan, ibinandera ni GMA an mga maray na nangyari sa nacion sa huna nia na cagibuhan nia. Puede man na tawan ta sia nin credito para jan. Sige na logod.

Bilang Bicolano, ano man an camanungdanan sako can SONA ni GMA? Garo baga dae man lang nanambitan an Bicol. Lalong nagpararom can sakong kutob na dae importante an sakong region sa nacional level. Haloy na ining mato-mato can mga nakaerenot pang Bicolanong critico can clarong capabayaan can gobierno nacional sa Bicol. Kaya dae masakit isipon na an Bicol saro sa mga grabeng nagtitios na lugar sa nacion.

Aber, puede man magmencionar nin mayor na proyecto nacional digdi sa Bicol? Sige daw..

Siring can dati, kaipuhan tang magpursige sa paagi can satong sadiring ganot, kamot asin diskarte para mabuhay nin desente. Arog man can caaraman can haros kagabsan, mayo kitang maasahan sa gobierno nacional - alagad pamumulitica.

harani na pati an elecion. Tabi man, tawan tang dignidad an satong decision. Pilion ta man tabi idtong magdadara can boses ta asin macacaibahan ta sa paghorna nin Bicolnon na pagmangno asin pag-iisip. Bako idtong nagsasagin-sagin na Bicolano.